Złoty pająk – unikatowy zabytek ludu Aszanti

13 marca 2026, 06:29

Złoty pająk z ceremonialnego miecza władcy Imperium Aszanti, symbol mądrości i królewskiej władzy. Od 2014 roku znajduje się w Dallas Museum of Art. Chcielibyście wiedzieć, jak tam trafił? To posłuchajcie.



Niezwykły masowy grób z pogranicza wikingów i Anglosasów. Wśród ofiar olbrzym po trepanacji

12 lutego 2026, 10:07

Studenci i wykładowcy archeologii, który na obrzeżach Cambridge prowadzili treningowe wykopaliska, trafili na masowy grób ofiar bitwy lub egzekucji. Pochodzi on z około IX wieku, gdy Cambridgeshire było płonącym pograniczem między rządzonym przez Anglosasów królestwem Mercji, a podbitym w 870 roku przez wikingów królestwem Anglii Wschodniej. Podbój rozpoczął się w 865 roku, gdy armia Ivara bez Kości – syna Ragnara Lodbroka – złożona w większości z Duńczyków, rozpoczęła trwającą 13 lat inwazję. W historiografii angielskiej najeźdźcy znani są jako Wielka Armia Pogan.


Nowo odkryta kometa z grupy Kreutza może dać spektakularne widowisko

9 lutego 2026, 12:33

Niecały miesiąc temu czterech francuskich astronomów-amatorów, korzystając ze zdalnie sterowanego teleskopu na pustyni Atacama, odkryło nieznaną dotychczas kometę. Na początku kwietnia, o ile kometa przetrwa swoje peryhelium (punkt, w którym znajdzie się najbliżej Słońca), możemy być świadkiem niezwykłego widowiska na niebie. Kometa należy bowiem do grupy Kreutza, której przedstawicielki niejednokrotnie zyskiwały sławę jako świetnie widoczne spektakularne komety.


Badacze znaleźli ponad 260 000 podejrzanych artykułów naukowych dotyczących nowotworów

2 lutego 2026, 16:06

Uczeni z Francji i Australii przeanalizowali artykuły naukowe z lat 1999–2024 dotyczące nowotworów i znaleźli wśród nich ponad 260 000 podejrzanych tekstów, które mogły powstać w tzw. fabrykach artykułów. Terminem tym określa się zorganizowaną działalność polegającą na masowej produkcji fałszywych bądź nierzetelnych artykułów naukowych i sprzedawaniu ich autorstwa. Nieuczciwi naukowcy kupują takie treści, by zwiększyć swój rzekomy dorobek naukowy i liczbę publikacji.


Szybsze zmiany ENSO napędzają topnienie lodu w Arktyce

2 lutego 2026, 14:22

Chińscy naukowcy postanowili rozwiązać zagadkę dużej zmienności jesiennej pokrywy lodowej na Morzach Łaptiewów oraz Wschodniosyberyjskim. Od pewnego czasu obserwuje się bowiem, że jesienią lód na tamtych obszarach może niespodziewanie zanikać. Badacze z Uniwersytetów w Hongkongu i Hefei wiedzieli, że zjawisko El Niño ma wpływ na to, co zimą dzieje się w Arktyce, zaczęli jednak podejrzewać, że może mieć też jakiś wpływ na topnienie lodu kolejnej jesieni. Postanowili więc sprawdzić tę hipotezę.


Najbardziej szczegółowa mapa rozkładu ciemnej materii

28 stycznia 2026, 12:08

Powstała najbardziej szczegółowa mapa rozkładu ciemnej materii. Mapa, stworzona przez naukowców z Caltechu, Durham University, NASA, EPFL i innych instytucji, którzy wykorzystali nowe dane dostarczone przez Teleskop Webba, została opublikowana na łamach Nature Astronomy. Dostarcza ona nowych informacji dotyczących roli ciemnej materii w tworzeniu się galaktyk czy planet.


Rzymski podbój Brytanii pogorszył stan zdrowia ludności. Ale tylko w miastach

23 stycznia 2026, 11:11

Analiza szkieletów z Anglii z czasów rzymskich i sprzed nich dowodzi, że w czasach gdy Brytania była rzymska prowincją, zdrowie ludności uległo pogorszeniu, ale jedynie w miastach. To sugeruje, że ludzie na wsiach zachowali swój tradycyjny styl życia, a mieszkańcy miast odczuli długoterminowe negatywne skutki zmiany stylu życia. Brytania znajdowała się pod władzą Rzymu w latach 43–410. W tym czasie doszło do powstania i rozwoju wielu miast. Co, jak się okazuje, miało to negatywny wpływ na ich mieszkańców.


W używanych przez IPCC danych dot. pokrywy śnieżnej Arktyki tkwi poważny błąd

13 stycznia 2026, 11:51

W szeroko cytowanych danych dotyczących pokrywy śnieżnej w Arktyce zidentyfikowano poważny błąd. Naukowcy z University of Toronto zauważyli, że dane, którymi posługuje się między innymi IPCC są błędne. Raporty IPCC korzystają, między innymi, z informacji amerykańskiej NOAA (Narodowa Administracja Oceaniczna i Atmosferyczna) dotyczących jesiennej pokrywy śnieżnej w Arktyce. Obserwacje satelitarne na ten temat są prowadzone od lat 60. XX wieku. Wielu naukowców od dawna ostrzegało, że do danych tych należy podchodzić co najmniej z ostrożnością, gdyż nie zgadzają się one z informacjami zebranymi w inny sposób. Teraz naukowcy z Toronto wykazali, gdzie tkwi błąd w danych NOAA.


Mniej mediów społecznościowych to lepsze zdrowie psychiczne

19 grudnia 2025, 08:55

Odstawienie mediów społecznościowych poprawia zdrowie psychiczne. Naukowcy z Wydziału Psychiatrii Beth Israel Deaconess Medical Center w Bostonie (USA) i Wydziału Psychologii University of Bath (Wielka Brytania) zauważyli, że wystarczył tydzień bez mediów społecznościowych, by u badanych przez nich osób w wieku 18–24 lat doszło do znaczącej poprawy dobrostanu psychicznego. A to zaledwie pierwsza część większych badań, informuje ich główny autor profesor John Torous z Harvard Medical School i Beth Israel Deaconess Medical Center.


Gdzie najlepiej rozwija się sztuczna inteligencja. Światowa czołówka bez niespodzianek

9 grudnia 2025, 16:58

Naukowcy z Uniwersytetu Stanforda opublikowali wyniki badań Global AI Vibrancy Tool 2025, których celem jest opisanie i porównanie jak silny, dynamiczny i rozwinięty jest przemysł AI w różnych krajach. Tegoroczna ocena obejmuje analizę dla lat 2017–2024, a płynące z niej wnioski są zgodne z wnioskami z ubiegłorocznego raportu, w którym uwzględniono lata 2017–2023. Tegoroczny raport opisuje ekosystem sztucznej inteligencji w 36 krajach, w tym w Polsce.


Zostań Patronem

Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.

Patronite

Patroni KopalniWiedzy